Leer het Japans begrijpen! Japanse vaagheid deel 2.

In mijn beginnerslessen leg ik altijd uit dat het Japans een hele vage taal is. De grammatica is vaak veel minder rechttoe rechtaan dan in het Nederlands. Vertalers moeten goed tussen de regels door kunnen lezen. 

Vandaag ben JIJ de vertaler en laat ik je kennismaken met de vaagheid van de Japanse taal!

'ue o muite arukoo' is een heel bekend Japans liedje uit de jaren 60. Omdat de titel voor buitenlanders wat lastig te onthouden is, staat het nummer in het westen vooral bekend als de 'Sukiyaki Song' (dat overigens niets met de inhoud van het liedje te maken heeft).

We vertalen vandaag het eerste couplet. Ik heb alle woorden 1 voor 1 vertaald.

①[ue] [o] [muite] [arukoo]

[boven][object-markeerder] [zich richten, en] [laat lopen]

②[namida] [ga] [koborenai] [yoo] [ni]

 [traan] [onderwerk-markeerder] [niet-vloeien] [manier] [richting]

③[omoidasu] [haru] [no] [hi]

[herinneren] [lente] [bezit-markeerder] [dag]

④[hitoribocchi] [no] [yoru]

[helemaal 1 persoon] [bezit-markeerder] [avond]

Begrijp je wat er bedoeld wordt?

Er worden uberhaupt geen personen genoemd. Laat wie lopen? Laat ik lopen? Laten wij lopen? En wiens traan? Wie herinnert zich een lente dag? En is 'helemaal 1 persoon' een andere manier om te zeggen 'helemaal alleen'?

Ja, dat is het! Maar wat is dan de connectie tussen ③ en ④? Herinnert iemand zich een lentedag waarop die persoon een eenzame avond had? Of herinnert iemand zich een lentedag, maar is hij vandaag helemaal alleen? En wat is 'manier richting?'

Als je goed nadenkt, kun je begrijpen dat 'Ik ga richting de manier dat mijn tranen niet vloeien' overeenkomt met het Nederlandse 'zodat mijn tranen niet vloeien'. De combinatie [yoo ni] is dus iets dat je wellicht beter als samenstelling kunt onthouden.

Kijk nu eens naar mijn vertaling:

Ik kijk op naar de lucht en loop,

zodat mijn tranen niet van mijn wangen vallen.

Ik herinner me nog die lentedagen,

maar deze avond ben ik helemaal alleen.

Het valt je wellicht op dat ik er veel woorden heb bijverzonnen die helemaal niet in de Japanse tekst staan. Bovendien heb ik tranen en lentedagen in het meervoud gezet, maar avond in het enkelvoud. En ik heb gekozen voor een 'ik-perspectief'.  

Het is denkbaar dat een andere vertaler andere keuzes zou maken. Een van mijn leerlingen vertaalde het eerste gedeelte als 'Loop met opgeheven hoofd en huil maar niet'. Technisch gezien klopt deze vertaling ook; maar toch is het fout. Mensen met goede kennis van het Japans komen op een één of andere manier toch altijd rond dezelfde interpretatie.

Kennelijk zit er iets in de Japanse taal dat verder gaat dan de betekenis van woorden. Het is een stukje interpretatie dat je gaanderweg zult leren begrijpen bij een cursus Japans. Één ding kunnen we bevestigen: Het Japans is heel anders dan het Nederlands.

Leer Japans in Rottedam! Japans leren in Rotterdam of via Skype! Kijk op www.JNconnect.com 

Onvertaalbare Japanse woorden

Gezellig is zo’n typisch Nederlands woord dat moeilijk te vertalen valt in andere talen. Vandaag gaan we kijken naar uniek Japanse woorden!

De natuur
In Japanse poëzie speelt de natuur een belangrijke rol. Veel onvertaalbare woorden hebben dan ook iets met de natuur te maken:

komorebi -  de dunne zonnestalen die door de bomen heen neerstrijken op de grond.
yugen ­ - het vluchtige gevoel dat je één bent met het universum en de natuur even heel kort begrijpt.
wabisabi – het vinden van schoonheid in de imperfecties van het leven en het accepteren van de natuurlijke cycli.
utakata - de kleine luchtbubbeltjes die je op wateroppervlakten ziet

De maatschappij
 De Japanse sociale maatschappij verschilt enorm van die van Europa. Veel concepten zijn onvertaalbaar:

Arigatameiwaku – de stress van de sociale druk om ‘dank je wel’ te moeten zeggen voor iets dat iemand voor jou heeft gedaan uit beleefdheid maar waar je eigenlijk helemaal niet blij mee bent.
Hikikomori – het zich terugtrekken van de maatschappij. Zoveel sociale druk voelen dat je je kamer niet meer kunt verlaten.
Tsujigiri – Het uittesten van een nieuw zwaard op een willekeurige voorbijganger.
Yokomeshi – De stress van een vreemde taal spreken die je eigenlijk wel een beetje spreekt, maar niet zo goed durft tegenover een native speaker. Letterlijk betekent dit: Zijwaarts (proberen te) eten).
Aiaigasa - Met z'n tweeën onder één paraplu lopen. In Japan wordt dit als heel romantisch ervaren.

Geluidswoorden
De Japanse taal heeft enorm veel ‘geluidswoorden’ (onomatopeeën). Ze representeren niet direct een woord, maar meer een ‘gevoel’ (of dus een geluid). In het Nederlands kun je een onomatopee begrijpen door je in te denken dat je niet zegt dat iemand ‘vloeiend Japans spreekt’, maar dat iemand ‘blablabla Japans spreekt’  (blablabla is immers het geluid van iemand die vloeiend een taal beheerst).
Het Nederlands heeft een aantal van zulke woorden (zoals deKoekoek-vogel of Bling Bling-sieraden). Het Japans heeft er eindeloos veel; en mensen kunnen ter plekke hun eigen geluidswoorden verzinnen. Japanners begrijpen elkaar hierbij. De Nederlandse vertalingen hieronder zijn dus slechts benaderingen.

pera pera – vloeiend spreken
doki doki – er zin in hebben, hartkloppingen
waku waku – ergens warm van worden
pika pika – glinsterend
puchi puchi - bubbeltjesplastic
zaa zaa – een regenbui
goro goro – een onweersbui
niko niko – een vriendelijke glimlach
kusu kusu ­– giechelend lachen
shiin – doodstil
tsuun – een sterke nare geur hebben

Leer Japans via Skype of in Rotterdam! Kijk op www.JNconnect.com 

Japans is de moeilijkste taal ter wereld! + Kanji Kentei

Het Amerikaanse Department of State heeft onderzoek gedaan naar welke taal het moeilijkst is om te leren voor een Engelstalig iemand. Het Japans kwam daarbij als de moeilijkste taal naar voren (gevold door het Arabisch, Koreaans, Cantonees en Mandarijn). Vandaag wil ik iedereen moed in praten door te laten zien hoe ver je kunt komen als je echt iets wilt!

Vrijwel iedereen van jullie zal inmiddels bekend zijn met de JLPT(Japanese Language Proficiency Test). Maar vandaag wil ik het hebben over de Japan Kanji Aptitude Test (de Kanji Kentei of Kanken).

Dit examen is niet specifiek bedoeld voor buitenlanders. Japanners doen deze test vaak zelf om hun kennis van Kanji (Chinese tekens) te meten. Ofwel via school ofwel na een opleiding voor een mooier C.V.

In het JNconnect-artikel van Januari ("Hoeveel tekens kent een Japanner?") constateerden we dat de gemiddelde Japanner zo'n 1800 tot 2500 Kanji kent.

De Kanji Kentei heeft verschillende niveaus. De percentages geven aan hoeveel mensen er ongeveer slagen:

- Level 10 (80 Kanji) 96%
- Level 9 (240 Kanji) 92%
- Level 8 (440 Kanji) 85%
- Level 7 (640 Kanji) 87%
- Level 6 (825 Kanji) 82%
- Level 5 (1006 Kanji) 75%
- Level 4 (1300 Kanji) 51%
- Level 3 (1600 Kanji) 45%
- Level pre-2 (1935 Kanji) 35%
- Level 2 (2136 Kanji) 22%
- Level pre-1 (2965 Kanji) 14%
- Level 1 (6355 Kanji) 9%

Voor iemand die is afgestudeerd aan de universiteit kan een Level pre-2 of hoger helpen bij het vinden van een goede baan. Als iemand in Japan zegt dat hij Level 2 of hoger heeft gehaald wordt hij direct meer gerespecteerd. Het is niet iets dat iedereen kan.
Het aantal Kanji wordt tussen level Pre-1 en 1 meer dan verbuddeld! Welke mensen gaan er in hemelsnaam voor dit niveau?!

De meeste mensen met een Level-1 certificaat zijn professoren die zich op een of andere manier bezig houden met Kanji. Per jaar slagen er slechts zo'n 110 mensen voor dit examen (waarvan de meesten Kanji-professoren zijn die het examen telkens opnieuw afleggen). Alle certificaat-houders zijn Japanners. Met 1 uitzondering...

Zijn naam is Bret Mayer. Hij studeerde Japans in de Verenigde Staten en verhuisde na zijn studie naar Japan. Inmiddels werkt hij als Kanji-professor en verschijnt hij af en toe op TV om Japanners Kanji uit te leggen. Na eigen zeggen studeerde Mayer jaren lang zo'n 6 uur per dag Kanji en was Level 1 voor hem 5 keer scheepsrecht.

Een beetje Japans leren is goed te doen. Goed Japans leren is een enorme uitdaging. Bret Mayer laat zien dat een buitenlander ook heel ver kan komen! Wie van jullie wordt de 2e buitenlander die voor Level-1 gaat?

Kanji uit Level 1! Hoe lees je deze woorden? (antwoorden onderaan)
1. 胡孫眼
2. 安佚
3. 懿徳
4. 爬掻


胡孫眼 - さるのこしかけ
安佚 - あんいつ
懿徳　- いとく
爬掻　- はそう
(Geen zorgen, dit kan vrijwel geen Japanner meer lezen)




* Deze statistieken komen uit 2014. Er zijn wellicht inmiddels meer certificaten uitgedeeld.

Kanji leren, Winne de Pooh en Tetris

Japanse les in Rotterdam! Leer Japans via Skype! Japanse cursus thuis! ga naar　www.JNconnect.com

Kanji. Voor velen het grootste struikelblok bij het leren van de Japanse taal. Ook voor Japanners zelf trouwens. De meeste Japanners kennen er ongeveer 2000, maar er zijn er in totaal meer dan 50.000!

In het Chinees is het leren van deze karakters veel gemakkelijker dan in het Japans. Je leert bijvoorbeeld het teken 生, je leert dat hetleven betekent en je leert dat je het uitspreekt als 'shēng' .In het Japans gaat het leerproces als volgt: Je leert het teken 生, je leert dat het leven betekent, en je leert dat je het uitspreekt als 'i, u, o, ki, na, nama, ha, mu, shoo, sei, asa, iki, ike, ubu, umai, e, oi, gyuu, kurumi, gose, sa, jyoo, sugi, so, soo, chiru, naba, niu, nyuu, fu, mi, moo, yoi of ryuu'.

Juist. Het teken 生 heeft 34 uitspraken. Hoe weet je welke je moet gebruiken? Dat ligt aan het woord waar het in voorkomt, aan de omringende Kanji, en soms is het simpelweg een onvoorspelbare keuze.

Bij Japanse namen zijn er simpelweg geen regels. Ik mag mijn Japanse kind officieel 生 noemen, en besluisten dat je het uitspreekt als Kawaii. De laatste jaren is de babynaam 黄熊 ineens populair geworden. Het bestaat uit de tekens voor geel en beer en wordt uitgesproken alsPuu. Inderdaad, een referentie naar Winnie de Pooh. Er zijn ook mensen die  凸 heten. Hun naam spreek je uit als Tetorisu.

Maar. Wat is een goede manier om Kanji te leren? Mijn tip is om eerst de betekenis van de tekens te onthouden, en dan bekende woorden op te zoeken die de Kanji gebruiken. Het heeft geen zin om alle 34 uitspraken van 生 te leren als je slechts twee woorden kent met dit karakter. Leer eerst dat 生 leven betekent. Vervolgens kom je in jouw woordenlijsten de woorden 生きる(ikiru, leven) en 生まれる(umareru, geboren worden) tegen, en ga je onthouden 'ah, daar gebruik je het karakter voor leven voor!'.

Japanse les in Rotterdam! Leer Japans via Skype! Japanse cursus thuis! ga naar　www.JNconnect.com

JLPT in Leiden. Wat is er mis met de Japanse Taaltest?

www.JNconnect.com

De Japanese Language Proficiency Test. Het meest toonaangevende Japanse taalexamen dat door het Japanse Ministerie van Educatie jaarlijks in meer dan 50 landen wordt gehouden op vijf verschillende niveaus:

N5 - Beginner
N4 - Lichtgevorderd

N3 - Gevorderd
N2 - Vloeiend
N1 - Academisch

('Vloeiend' is trouwens niet hetzelfde is als 'perfect'. Vloeiend wil zeggen dat je jezelf zonder te veel onderbrekingen in een taal kunt uitdrukken. Als je woorden niet kent ben je in staat er omheen te praten.)


De JLPT is een prima manier om je studie Japans een doel te geven; het is iets om naar toe te werken. Maar, zoals we in het Japans zeggen: 'chotto chiyahoya saresugiru kamo'. Er wordt misschien iets te groot over gedacht. Er zijn drie grote kritiekpunten:

1. GEEN spreken
De JLPT vraagt naar grammatica, woordenschat, Kanji-kennis, leesvaardigheid en luistervaardigheid. Je hoeft dus eigenlijk geen Japans te kunnen spreken.Dit heeft tot als vreemd gevolg dat sommige N2-ers (of zelfs N1-ers) helemaal niet zo goed Japans praten.
Vooral studenten in China hebben hier last van. In China klagen veel Japans-studenten dat ze alleen maar grammatica en woorden stampen, i.p.v. gesprekken houden. Gecombineerd met hun vanzelfsprekende Kanji-kennis halen ze soms een hoog JLPT-niveau terwijl hun uitspraak hakkerig en onverstaanbaar blijft.

2. GEEN schrijven
Je hoeft ook geen Japans te kunnen schrijven voor de JLPT. Lezen is genoeg. In Japan heerst sowieso de angst dat de jongere generaties hun schrijfvaardigheid verliezen. Door de komst van de computer kun je hele moeilijke Kanji typen die je wellicht helemaal niet met de pen kunt schrijven. De meeste Japanners kunnen bijvoorbeeld de Kanji 薔薇 typen en lezen, maar niet schrijven. De JLPT stimuleert schrijfvaardigheid dus ook niet bepaald.

3. Het N1-niveau
Mensen met een N1-certificaat weten hoe bizar de grammaticalijst voor dit niveau is om te leren. Een N1-er moet kennis hebben van obscure grammaticale constructies die al honderden jaren niet meer gebruikt worden in de Japanse taal. Hoe nuttig is het nog om deze dingen te leren?En grammatica is niet het enige probleem bij N1. De leesvaardigheid heeft weinig met de Japanse taal te maken. Je krijgt een verzameling ingewikkelde artikelen voorgeschoteld, waar je vervolgens vragen over krijgt. Er is echter geen tijd om deze artikelen volledig te lezen. Ook met een 'native'-leessnelheid zul je tijd te kort komen. Er wordt dus getest op 'tekst-scan-vaardigheid'.

In 2015 komt de JLPT voor het eerst ook naar Nederland! Het examen wordt in de zomer in Leiden gehouden. Helaas is het inschrijfgeld 100 euro! In de omringende landen kost het slechts 60 euro. Dusseldorf is wellicht een betere optie.

PS. 薔薇 lees je als 'bara' en betekent rooswww.JNconnect.com